Option chain म्हणजे एका अंडरलाइंगसाठी आणि एका Expiry साठी उपलब्ध असलेल्या सर्व Strikes ची यादी, ज्यात एका बाजूला Calls आणि दुसऱ्या बाजूला Puts असतात. कॉन्ट्रॅक्ट शोधण्यापासून त्याची लिक्विडिटी तपासण्यापर्यंत, Options संदर्भातील जवळपास प्रत्येक निर्णयाची सुरुवात इथूनच होते. NSE प्रत्येक इंडेक्स आणि F&O शेअरसाठी एक chain प्रसिद्ध करते, आणि बहुतेक ब्रोकर ॲप्स सारख्याच कॉलम्ससह त्यांची स्वतःची आवृत्ती दाखवतात.
मांडणी
- Strike price मधल्या कॉलममध्ये खाली दिलेले असतात.
- Calls (CE) डावीकडे, Puts (PE) उजवीकडे असतात, आणि दोन्ही बाजूंना तेच कॉलम आरशासारखे उलट क्रमाने असतात.
- वरच्या बाजूला तुम्ही अंडरलाइंग (उदा. Nifty 50) आणि Expiry तारीख निवडता, आणि डेटा घेतला त्या वेळची अंडरलाइंगची व्हॅल्यू पेज दाखवते.
- हा डेटा ठरावीक वेळाने रिफ्रेश होणारा स्नॅपशॉट आहे; तो tick-by-tick नाही.
कॉलम्स, एकेक करून
| कॉलम | त्याचा अर्थ | हे का महत्त्वाचे आहे |
|---|---|---|
| OI | Open interest: त्या Strike वर उघड्या असलेल्या कॉन्ट्रॅक्टची संख्या | तिथे किती पैसा गुंतलेला आहे; आमचे Open Interest गाइड पहा |
| Chng in OI | मागील दिवसापासून Open Interest मधील बदल | आज पोझिशन उघडल्या जात आहेत की बंद केल्या जात आहेत |
| व्हॉल्यूम | आज ट्रेड झालेले कॉन्ट्रॅक्ट्स | तो Strike आत्ता किती सक्रिय आहे; एखाद्या Strike वर OI जास्त पण व्हॉल्यूम कमी असू शकतो |
| IV | त्या Option ची इम्प्लाइड व्होलॅटिलिटी, टक्क्यांमध्ये | व्होलॅटिलिटीच्या दृष्टीने Option किती महाग आहे |
| LTP | शेवटचा ट्रेड झालेला भाव (प्रति युनिट Premium) | सर्वात अलीकडचा ट्रेड; कमी लिक्विडिटी असलेल्या Strikes मध्ये तो जुना असू शकतो |
| Chng | मागील क्लोजपासून LTP मधील बदल | आज Premium किती हलला आहे |
| Bid Qty / Bid | खरेदीदार सध्या देऊ करत असलेली सर्वोत्तम किंमत आणि क्वांटिटी | मार्केट भावाने विकल्यास तुम्हाला काय मिळेल |
| Ask / Ask Qty | विक्रेते सध्या मागत असलेली सर्वोत्तम किंमत आणि क्वांटिटी | मार्केट भावाने खरेदी केल्यास तुम्हाला काय द्यावे लागेल |
NSE वर क्वांटिटी आणि OI व्ह्यूनुसार कॉन्ट्रॅक्टमध्ये किंवा युनिटमध्ये दाखवले जातात; पेजवरील नोट तपासा, कारण एक कॉन्ट्रॅक्ट म्हणजे पूर्ण एक Lot.
शेड केलेले Strikes: in the money
NSE इन-द-मनी Options रंगवून दाखवते. Call साठी म्हणजे सध्याच्या इंडेक्स पातळीखालील प्रत्येक Strike; Put साठी त्यावरील प्रत्येक Strike. त्यामुळे Call बाजूला chain चा वरचा भाग रंगवलेला असतो, Put बाजूला खालचा भाग. इंडेक्स पातळीच्या सर्वात जवळचा Strike at the money असतो. आमच्या moneyness गाइडमध्ये या संज्ञा समजावून सांगितल्या आहेत.
एक ओळ वाचणे
समजा Nifty "25,000 वर" आहे आणि तुम्ही weekly Expiry ची 25,000 ओळ पाहता. Call बाजूला तुम्हाला काय दिसू शकते याचे एक काल्पनिक उदाहरण: OI 60,000 कॉन्ट्रॅक्ट, OI मधील बदल +8,000, व्हॉल्यूम 4,50,000, IV 14.0, LTP ₹209.21, bid ₹208.96, ask ₹209.46. सर्व आकडे केवळ उदाहरणासाठी आहेत.
- Bid-ask spread प्रति युनिट ₹0.50 आहे, हा खर्च तुम्ही मार्केट भावात ट्रेड करता तेव्हा प्रत्येक वेळी भरता. 65 च्या Lot वर, लगेच खरेदी करून विकल्यास तो ₹32.50 होतो.
- Expiry जवळ असलेल्या at-the-money Strike साठी OI पेक्षा खूप जास्त व्हॉल्यूम असणे सामान्य आहे: तेच कॉन्ट्रॅक्ट दिवसातून अनेकदा हात बदलतात.
- OI मधील बदल धन (positive) आहे, म्हणजे आज बंद झालेल्यांपेक्षा जास्त कॉन्ट्रॅक्ट्स उघडले गेले. फक्त यावरून ते खरेदीदारांनी सुरू केले की विक्रेत्यांनी, हे कळत नाही.
आधी लिक्विडिटी
सगळ्यात आधी, chain तुम्हाला दाखवते की योग्य किमतीत ट्रेड कुठे करता येईल. सर्वात जवळच्या Nifty Expiry चे ATM जवळचे Strikes सहसा खूप लिक्विड असतात, त्यांचा spread कमी आणि क्वांटिटी मोठी असते. दूरचे Strikes, पुढच्या Expiries आणि अनेक स्टॉक Options मध्ये spread मोठा, क्वांटिटी कमी आणि LTP काही तास जुना असू शकतो. मोठा spread म्हणजे तुम्ही ट्रेडमध्ये शिरताक्षणीच पैसे गमावता.
LTP म्हणजे नेहमीच खरा भाव नसतो
कमी लिक्विडिटी असलेल्या Strikes मध्ये शेवटचा ट्रेड खूप आधी झालेला असू शकतो. नेहमी सध्याचे bid आणि ask पहा, आणि Options मध्ये मार्केट ऑर्डरऐवजी लिमिट ऑर्डरला प्राधान्य द्या.
लोक Option chain मधून काय काढतात
- Put-call ratio (PCR): एकूण Put OI भागिले एकूण Call OI.
- Max pain: असा Strike, जिथे Expiry ला सर्व Option खरेदीदारांना एकत्रितपणे सर्वात कमी रक्कम मिळेल.
- सर्वात मोठा OI असलेले Strike, ज्यांना काही ट्रेडर्स Support किंवा Resistance मानतात.
- Volatility skew: वेगवेगळ्या Strikes वर IV कशी बदलते.
यापैकी प्रत्येकासाठी इथे स्वतंत्र गाइड आहे. हे सर्व बाजाराची सध्याची पोझिशनिंग दाखवतात; इंडेक्स कुठे जाईल याचा भरवशाचा अंदाज यापैकी कोणीही देत नाही.
उदाहरणांमध्ये उदाहरणासाठीचे आकडे वापरले आहेत, सध्याचा बाजार डेटा नाही. हे सर्वसाधारण शिक्षण आहे, गुंतवणूक सल्ला नाही.