SEBI స్వంత అధ్యయనాల ప్రకారం, చాలా మంది వ్యక్తిగత F&O ట్రేడర్లు డబ్బు కోల్పోతారు. పన్ను నియమాలు నష్టాన్ని లాభంగా మార్చవు, కానీ మీరు దశలను పాటిస్తే, నిజమైన F&O నష్టం ఇప్పుడు లేదా తర్వాత కొంత ఇతర ఆదాయంపై పన్నును తగ్గించడానికి అనుమతిస్తాయి.
సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, పన్ను సలహా కాదు
ఈ వ్యాసం విద్య కోసం నియమాలను సాధారణ పదాల్లో వివరిస్తుంది. ఇది పన్ను సలహా కాదు, మీ పరిస్థితికి సరిపోకపోవచ్చు. పన్ను చట్టం మరియు గడువు తేదీలు మారుతాయి, ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 కొత్తది, కాబట్టి కొన్ని అంశాలను ఇంకా అర్థం చేసుకుంటున్నారు. ఫైల్ చేసే ముందు లేదా నిర్ణయం తీసుకునే ముందు చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్‌ను సంప్రదించండి.
అదే సంవత్సరం: జీతం తప్ప ఇతర ఆదాయంతో సెట్-ఆఫ్
F&O స్పెక్యులేటివ్ కాని వ్యాపార ఆదాయం కాబట్టి, నష్టాన్ని మొదట అదే సంవత్సరంలోని ఇతర వ్యాపార ఆదాయంతో సెట్ ఆఫ్ చేస్తారు, తర్వాత వడ్డీ, అద్దె ఆదాయం లేదా క్యాపిటల్ గెయిన్స్ వంటి ఇతర హెడ్‌ల కింద ఉన్న ఆదాయంతో. ఒకే ఒక పెద్ద మినహాయింపు జీతం: వ్యాపార నష్టాన్ని జీతం ఆదాయంతో సెట్ ఆఫ్ చేయలేరు. ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 ఈ నియమాలను పాత సెక్షన్లు 70, 71 స్థానంలో వచ్చిన సెక్షన్లలో కొనసాగిస్తుంది.
తర్వాతి సంవత్సరాలు: ఎనిమిది సంవత్సరాలు ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు
అదే సంవత్సరంలో సెట్-ఆఫ్ తర్వాత మిగిలిన నష్టాన్ని, నష్టం వచ్చిన సంవత్సరం తర్వాత ఎనిమిది సంవత్సరాల వరకు ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు (carry forward). ఆ సంవత్సరాల్లో దాన్ని వ్యాపార ఆదాయానికి వ్యతిరేకంగా మాత్రమే సెట్-ఆఫ్ చేయవచ్చు, జీతం, వడ్డీ లేదా క్యాపిటల్ గెయిన్స్‌కు వ్యతిరేకంగా కాదు. 2025 చట్టంలో ఇది సెక్షన్ 112-లో ఉంది, గతంలో సెక్షన్ 72.
సమయానికి ఫైల్ చేయండి, లేకపోతే ఈ హక్కు పోతుంది
గడువు తేదీలోపు ఫైల్ చేసిన రిటర్న్‌లో చూపించిన నష్టాన్ని మాత్రమే క్యారీ ఫార్వర్డ్ చేయవచ్చు. ఆలస్యంగా వేసిన (belated) రిటర్న్ కూడా ఫైల్ చేసినట్లే లెక్క, కానీ ఆ సంవత్సరపు వ్యాపార నష్టాన్ని క్యారీ ఫార్వర్డ్ చేయలేరు. ఆడిట్ అవసరం లేని కేసులకు గడువు తేదీ ఇప్పుడు ఆగస్టు 31.
పూర్తి ఉదాహరణ (ఉదాహరణకు మాత్రమే సంఖ్యలు)
ఆశాకు ₹12 లక్షల జీతం, ₹40,000 సేవింగ్స్ మరియు ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్ వడ్డీ వస్తుంది; ట్యాక్స్ సంవత్సరం 2026-27లో F&O-లో ₹3 లక్షలు నష్టపోతుంది. ఆమె గడువు తేదీలోపు ITR-3 ఫైల్ చేస్తుంది.
| దశ | మొత్తం |
|---|---|
| ఈ సంవత్సరపు F&O నష్టం | -₹3,00,000 |
| వడ్డీ ఆదాయంతో సెట్-ఆఫ్ | ₹40,000 సర్దుబాటు అయింది |
| జీతంతో సెట్-ఆఫ్ | అనుమతి లేదు |
| ముందుకు తీసుకెళ్లిన నష్టం | ₹2,60,000 |
| పన్ను సంవత్సరం 2027-28: F&O లాభం | ₹1,00,000, ముందుకు తీసుకొచ్చిన నష్టంతో పూర్తిగా సర్దుబాటు అయింది |
| ఇంకా ముందుకు తీసుకెళ్తున్న నష్టం | ₹1,60,000, పన్ను సంవత్సరం 2034-35 వరకు ఉపయోగించవచ్చు |
స్పెక్యులేటివ్ నష్టాలు వేరు
డెలివరీ లేకుండా అదే రోజు పొజిషన్‌లను స్క్వేర్ ఆఫ్ చేసే షేర్ల ఇంట్రాడే ట్రేడింగ్ స్పెక్యులేటివ్ వ్యాపారం. స్పెక్యులేటివ్ నష్టాన్ని స్పెక్యులేటివ్ ఆదాయంతో మాత్రమే సెట్-ఆఫ్ చేయవచ్చు, నాలుగు సంవత్సరాలు ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు. F&O నష్టాలకు విస్తృత ఉపయోగం ఉండేలా మీ ఖాతాల్లో ఈ రెండు రకాల ట్రేడింగ్‌ను వేరుగా ఉంచండి.
ట్రేడర్లు మిస్ అయ్యే అంశాలు
- చెల్లించాల్సిన పన్ను లేకపోయినా నష్టాన్ని చూపించండి. సమయానికి ఫైల్ చేసిన రిటర్న్‌లో లేని నష్టాన్ని తర్వాత ముందుకు తీసుకెళ్లలేరు.
- గత సంవత్సరాల నుంచి ముందుకు తెచ్చిన నష్టాలను తర్వాతి ప్రతి సంవత్సరం రిటర్న్‌లో చూపించండి, తద్వారా గొలుసు తెగిపోదు.
- మీరు presumptive పన్ను ఉపయోగిస్తే, మీరు ఒక పరిగణిత (deemed) లాభాన్ని ప్రకటిస్తారు, ఆ సంవత్సరానికి వ్యాపార నష్టాన్ని చూపించలేరు.
- మీకు ఆడిట్ వర్తిస్తే, రిటర్న్ గడువు తేదీ ఆలస్యంగా ఉంటుంది, కానీ ముందుగా ఆడిట్ పూర్తి చేసి, రిపోర్ట్ ఫైల్ చేయాలి.
- 1961 చట్టం కింద ఉన్న సంవత్సరాల నష్టాలను 2025 చట్టం యొక్క పరివర్తన నియమాల ప్రకారం ముందుకు తీసుకెళ్లడం కొనసాగుతుంది.
రిటర్న్‌లో ఇది ఎలా కనిపిస్తుంది
ITR-3-లో వేర్వేరు షెడ్యూల్‌లు ఉన్నాయి: ఈ సంవత్సరం సెట్-ఆఫ్ చేసిన నష్టాలు, గత సంవత్సరాల నుంచి తీసుకువచ్చిన నష్టాలు, తర్వాతి సంవత్సరాలకు క్యారీ ఫార్వర్డ్ చేసే నష్టాలు. ఈ అంకెలు మీరు చూపించే వ్యాపార లాభనష్టాల నుంచి వస్తాయి, కాబట్టి ముందుగా ట్రేడింగ్ అకౌంట్లలో నష్టాన్ని సరిగ్గా లెక్కించాలి. ప్రతి సంవత్సరం రిటర్న్‌లో నష్టాన్ని అది ఏ సంవత్సరంలో వచ్చిందో ఆ ప్రకారం చూపించాలి, ఎందుకంటే ఎనిమిదేళ్ల గడువు ఒక్కో సంవత్సరం నష్టానికి విడిగా నడుస్తుంది, అన్నిటికంటే పాత నష్టాలను ముందుగా వాడతారు.
ఛార్జీలు, STT కూడా నష్టంలో భాగమే. మీ బ్రోకర్ P&L ఛార్జీలకు ముందు నష్టాన్ని చూపిస్తే, వ్యాపార నష్టాన్ని తెలుసుకోవడానికి బ్రోకరేజ్, ఎక్స్ఛేంజ్ ఛార్జీలు, STT, ఇతర ఖర్చులను, మీరు ఆధారాలతో చూపించగల ఇతర ట్రేడింగ్ ఖర్చులతో కలిపి జోడించండి.
ఉదాహరణల్లోని విలువలు వివరించడానికి మాత్రమే, ప్రస్తుత మార్కెట్ డేటా కాదు. ఇది సాధారణ విద్యా సమాచారం, పెట్టుబడి సలహా కాదు.